Czy fizjoterapeuta może wystawić L4?

Pacjent kończy zabieg i pyta: "Może mi pan dać L4 na ten tydzień?". Albo: "Skoro Pani prowadzi mnie od miesiąca, to może wypisze Pani receptę na maść?". Dla pacjenta to naturalne. Dla Ciebie to pytanie o granice zawodu, na które odpowiedź musi być zgodna z przepisami i zapisana w dokumentacji.

Krótko: fizjoterapeuta nie może wystawić L4, czyli zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy. Przepis wymienia z nazwy lekarza, lekarza dentystę, felczera i starszego felczera. Fizjoterapeuty na tej liście nie ma. Poniżej rozbieramy, co dokładnie mówią przepisy o L4, recepcie, skierowaniu i zwolnieniu z WF, oraz co możesz wystawić sam.

Najważniejsze w skrócie

• L4 (zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy) wystawia lekarz, lekarz dentysta, felczer lub starszy felczer. Fizjoterapeuta nie jest na tej liście (art. 54 ust. 1 ustawy zasiłkowej).
• Lekarz może upoważnić osobę wykonującą zawód medyczny do wystawiania zaświadczeń w jego imieniu, ale to jego decyzja i jego odpowiedzialność, nie uprawnienie fizjoterapeuty.
• Fizjoterapeuta może zlecać wyroby medyczne i wydawać opinie oraz orzeczenia o stanie funkcjonalnym pacjenta, o ile pozwala na to jego tytuł zawodowy i staż.
• Zwolnienie z WF opiera się na opinii lekarza (rozporządzenie MEN o ocenianiu), więc nie jest to dokument fizjoterapeuty.
• Prośbę pacjenta o L4 i Twoją odpowiedź warto odnotować w karcie pacjenta.

Kto wystawia L4 według ustawy

L4 to potoczna nazwa zaświadczenia lekarskiego, na podstawie którego ZUS wypłaca zasiłek chorobowy. Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa nazywa je "zaświadczeniem lekarskim" i wprost wskazuje, kto może je wystawiać.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy ZUS upoważnia do wystawiania zaświadczeń lekarskich lekarza, lekarza dentystę, felczera lub starszego felczera. Upoważnienie następuje po złożeniu oświadczenia, że zobowiązujesz się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Zaświadczenie wystawia się elektronicznie, w systemie udostępnionym przez ZUS (art. 55 ust. 1), a zawiera m.in. numer prawa wykonywania zawodu wystawiającego i numer statystyczny choroby według klasyfikacji ICD (art. 55 ust. 3).

Dwie rzeczy wynikają z tego wprost:

1. Orzekanie o niezdolności do pracy z powodu choroby jest zadaniem zawodów wymienionych w ustawie zasiłkowej. Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty tego zadania fizjoterapeucie nie przypisuje.
2. Nawet gdy pacjent jest po Twoim badaniu funkcjonalnym i widzisz, że nie powinien dźwigać, nie masz narzędzia, by sam wystawić zwolnienie dla ZUS.

A co z upoważnieniem od lekarza

Art. 54a ustawy zasiłkowej pozwala lekarzowi, który ma profil informacyjny w systemie ZUS, upoważnić osobę wykonującą zawód medyczny albo czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń do wystawiania zaświadczeń w jego imieniu. Warunki są wąskie:

• zaświadczenie powstaje na podstawie danych o niezdolności do pracy zawartych w dokumentacji medycznej sporządzonej przez lekarza,
• upoważnienie obowiązuje do 12 miesięcy i lekarz może je w każdej chwili cofnąć,
• lekarz odpowiada za skutki nieprawidłowego wystawienia zaświadczenia przez osobę upoważnioną (art. 54a ust. 6).

To nie jest kompetencja fizjoterapeuty, tylko delegacja lekarza w ramach jego własnej dokumentacji. Jeśli prowadzisz gabinet fizjoterapii bez lekarza orzekającego, ten przepis Ciebie nie dotyczy. Jeśli współpracujesz z lekarzem w jednym podmiocie, zasady takiej delegacji ustalacie na piśmie i to on za nią odpowiada.

Recepta i skierowanie: co mówią przepisy

Recepta na leki

Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty w art. 4 ust. 2 wylicza, na czym polega wykonywanie zawodu. Są tam diagnostyka funkcjonalna, fizykoterapia, kinezyterapia, masaż, zlecanie i dobieranie wyrobów medycznych, fizjoprofilaktyka oraz wydawanie opinii i orzeczeń. Wystawiania recept na leki w tym katalogu nie ma. W Prawie farmaceutycznym, w przepisie o postaciach recepty (art. 95b ust. 2 pkt 5), mowa jest o recepcie wystawianej przez lekarza oraz pielęgniarkę i położną, a fizjoterapeuty tam nie znaleźliśmy.

Nie sprawdzaliśmy rozporządzeń wykonawczych o receptach ani ustaw zawodowych innych zawodów. Jeśli pacjent prosi o lek, odsyłasz go do lekarza lub farmaceuty.

Zlecenie na wyroby medyczne

Tu fizjoterapeuta ma realne uprawnienie. Art. 4 ust. 2 pkt 5 ustawy o zawodzie wymienia zlecanie wyrobów medycznych na zasadach z ustawy o refundacji, a art. 40a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, że zaopatrzenie w wyroby medyczne przysługuje na podstawie zlecenia wystawionego przez fizjoterapeutę.

Uwaga na tytuł zawodowy. Art. 4 ust. 5 mówi, że fizjoterapeuta z tytułem licencjata lub technika fizjoterapii, który ma wymagany staż, nie może zlecać wyrobów medycznych ani wydawać opinii i orzeczeń z ust. 2 pkt 5 i 9. Zakres zależy więc od Twojego wykształcenia i doświadczenia (art. 4 ust. 4).

Skierowanie

Pacjent prywatny nie potrzebuje skierowania, żeby do Ciebie trafić. Zasady współpracy z lekarzem i skierowań na zabiegi opisaliśmy w artykule o współpracy z lekarzem i skierowaniach. Tu zwracamy uwagę na jeden wątek z ustawy o zawodzie: fizjoterapeuta bez wymaganego doświadczenia zawodowego może udzielać świadczeń wyłącznie na podstawie skierowania lekarza albo innego fizjoterapeuty, który ma prawo samodzielnego udzielania świadczeń (art. 4 ust. 4a). Skierowanie od fizjoterapeuty istnieje więc w przepisach, ale dotyczy współpracy w obrębie zawodu, nie zastępuje L4 ani skierowania do specjalisty.

Zasad skierowań do świadczeń finansowanych przez NFZ w tym artykule nie sprawdzaliśmy.

Zwolnienie z WF i inne zaświadczenia, o które proszą pacjenci

Rodzic małego pacjenta często pyta o zwolnienie z lekcji wychowania fizycznego. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej o ocenianiu, klasyfikowaniu i promowaniu uczniów (§ 4 ust. 1 i 2) mówi, że dyrektor szkoły zwalnia ucznia z określonych ćwiczeń albo z całych zajęć na podstawie opinii wydanej przez lekarza. Fizjoterapeuty jako wystawiającego opinię do tego celu rozporządzenie nie wymienia.

Co możesz zrobić? Wydać opinię fizjoterapeutyczną o stanie funkcjonalnym dziecka i przebiegu terapii, jeśli rodzic o nią prosi, a Ty masz do tego uprawnienia z art. 4 ust. 2 pkt 9. To jednak nie zastępuje opinii lekarskiej wymaganej przez przepis szkolny. Powiedz o tym rodzicowi wprost, żeby nie wracał ze szkoły z odmową.

Co fizjoterapeuta może wystawić i jak to udokumentować

Poza zleceniami na wyroby medyczne masz kilka dokumentów, które wynikają z Twojego zawodu.

Dokument	Podstawa	Uwagi
Opinia lub orzeczenie o stanie funkcjonalnym pacjenta i przebiegu fizjoterapii	art. 4 ust. 2 pkt 9 ustawy o zawodzie	Zależy od tytułu i stażu (art. 4 ust. 4 i 5)
Orzeczenie w sprawie rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS	art. 4 ust. 2 pkt 9a	Dotyczy orzekania dla ZUS, nie L4
Zlecenie na wyrób medyczny	art. 4 ust. 2 pkt 5; art. 40a ustawy o świadczeniach	Zależy od tytułu i stażu
Zaświadczenie, orzeczenie lub opinia fizjoterapeutyczna wydawana na wniosek pacjenta lub uprawnionych podmiotów	§ 62 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o dokumentacji medycznej	Dokumentacja zewnętrzna

W karcie indywidualnej opieki fizjoterapeutycznej odnotowujesz informacje o wydanych orzeczeniach, opiniach lub zaświadczeniach oraz o zleconych wyrobach medycznych (§ 49 ust. 4 pkt 1 lit. e i f). Pola karty rozpisaliśmy w artykule o karcie pacjenta, a ogólne zasady prowadzenia zapisów w poradniku o dokumentacji medycznej w fizjoterapii.

Jak odpowiedzieć pacjentowi, który prosi o L4

Najlepiej krótko, spokojnie i bez tłumaczenia przepisów na wizycie. Przykładowy schemat:

1. Uznaj problem pacjenta: "Rozumiem, że ten tydzień jest dla Pana trudny".
2. Powiedz, kto wystawia L4: "Zwolnienie dla ZUS wystawia lekarz, ja nie mam takich uprawnień".
3. Zaproponuj, co możesz zrobić: opis stanu funkcjonalnego i zaleceń, który pacjent pokaże lekarzowi.
4. Jeśli objawy budzą Twój niepokój, wskaż lekarza jako kolejny krok i odnotuj to w karcie.
5. Zapisz w karcie: data, prośba pacjenta, Twoja odpowiedź, ewentualne skierowanie do lekarza.

Taki zapis kosztuje minutę, a w razie sporu z pacjentem pokazuje, że znałeś granice zawodu i je zachowałeś. Podobnie jak zgoda na zabieg, o której piszemy w artykule o zgodzie pacjenta na zabieg fizjoterapeutyczny, jest to element dokumentacji, który chroni obie strony.

Najczęściej zadawane pytania

Czy fizjoterapeuta może wystawić zwolnienie lekarskie?

Nie. Zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, na podstawie którego ZUS wypłaca zasiłek, wystawia lekarz, lekarz dentysta, felczer lub starszy felczer (art. 54 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Fizjoterapeuty w tym przepisie nie ma.

Czy fizjoterapeuta może wypisać receptę?

W katalogu czynności zawodowych z art. 4 ust. 2 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty nie ma wystawiania recept na leki. Możesz natomiast zlecać wyroby medyczne, jeśli pozwala na to Twój tytuł zawodowy i staż.

Czy fizjoterapeuta może wystawić skierowanie?

Skierowanie od fizjoterapeuty występuje w ustawie o zawodzie w art. 4 ust. 4a, jako podstawa udzielania świadczeń przez fizjoterapeutę bez wymaganego doświadczenia. Nie zastępuje ono skierowania lekarskiego wymaganego przy świadczeniach, których zasady określają inne przepisy. Zasad NFZ nie sprawdzaliśmy.

Czy fizjoterapeuta może wystawić zwolnienie z WF?

Rozporządzenie o ocenianiu uczniów wiąże zwolnienie z WF z opinią lekarza (§ 4 ust. 1 i 2). Możesz wydać opinię fizjoterapeutyczną o stanie funkcjonalnym dziecka, ale szkoła może jej nie uznać za wystarczającą podstawę zwolnienia.

Czy lekarz może upoważnić fizjoterapeutę do wystawiania L4?

Art. 54a ustawy zasiłkowej pozwala lekarzowi upoważnić osobę wykonującą zawód medyczny do wystawiania zaświadczeń w jego imieniu, na podstawie jego dokumentacji, na okres do 12 miesięcy. Lekarz odpowiada za skutki takich zaświadczeń. To rozwiązanie organizacyjne w podmiocie lekarza, nie uprawnienie wynikające z zawodu fizjoterapeuty.

---

Stan prawny na: 2 listopada 2026 r.

Podstawa prawna: ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. 2026 poz. 854), art. 53-55 i 54a; ustawa z 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (t.j. Dz.U. 2026 poz. 584), art. 2, 4 i 6; ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461), art. 40a; ustawa - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. 2026 poz. 612), art. 95b; rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2572), § 4; rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6 kwietnia 2020 r. w sprawie dokumentacji medycznej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1391), § 49 i 62. Nie sprawdzaliśmy: rozporządzeń wykonawczych o receptach, ustaw zawodowych lekarzy, pielęgniarek i felczerów, zasad skierowań do świadczeń finansowanych przez NFZ, szczegółów korzystania z systemu ZUS oraz zmian rozporządzenia MEN wprowadzonych po wydaniu tekstu jednolitego.

Ostatni przegląd: 2 listopada 2026 r.

Pakiet TARCZA zawiera instrukcję i szablon karty pacjenta, plan terapii, rejestr zabiegów, zgodę na zabieg oraz zasady przechowywania dokumentacji, w której odnotujesz m.in. wydane opinie i odpowiedzi na prośby pacjentów. Zobacz pakiet TARCZA lub porównaj pakiety.

Powiązane artykuły:
- Współpraca z lekarzem - skierowania i dokumentacja
- Karta pacjenta w fizjoterapii: wzór i pola
- Dokumentacja medyczna w fizjoterapii
- Zgoda pacjenta na zabieg fizjoterapeutyczny